Nabila Bouabbouz: ‘Comenius heeft me laten ontdekken wat voor leider ik wil zijn’

Als meisje in een traditioneel Marokkaans gezin zat Nabila Bouabbouz zeven jaar lang thuis. Nadat ze verschillende huwelijksaanzoeken had afgewezen, kreeg ze op haar twintigste toestemming van haar opa om naar school te gaan. Die kans greep ze met beide handen aan. Inmiddels werkt ze als Projectdirecteur Gebiedsontwikkeling bij de Gemeente Amsterdam en heeft ze de Nationale leiderschapsleergang bij Comenius afgerond. ‘Comenius heeft mij niet veranderd in iemand anders, maar heeft mij geholpen om met meer vertrouwen te leven vanuit wie ik werkelijk ben.’

Ontwikkeling is de rode draad in haar leven, vertelt Nabila. ‘Toen ik op mijn dertiende niet meer naar school mocht, had ik een sterk, innerlijk kompas. Ik wilde niet opgeven en hield me vast aan de kracht die in me zat. Ik had geproefd aan een andere wereld op de basisschool en wilde per se verder leren. Toen ik eindelijk die kans kreeg, wilde ik die zeven jaar goedmaken en ben ik als een speer gaan studeren en werken. Zo heb ik mijn autonomie gevonden en daarmee echte vrijheid. Mezelf ontwikkelen is toen de rode draad van mijn leven geworden en dat is het nog steeds. Ik geloof dat echte verandering begint bij de mens, in de kracht van verbinding, aandacht en het werkelijk zien van de ander. Mijn leven heeft me geleerd dat moeilijke ervaringen ook een bron van wijsheid en veerkracht kunnen worden. Vanuit die overtuiging wil ik bijdragen aan een samenleving waarin mensen zich gezien, gehoord en gewaardeerd voelen.’

Op zoek naar wijsheid, ontmoeting en inspiratie

Na jaren van studie en werk, had Nabila haar leven ogenschijnlijk goed voor elkaar. ‘Maar hoe meer ik mijn fysieke autonomie op orde had, hoe harder mijn binnenwereld begon te schreeuwen. Opeens viel mijn innerlijke rust aan diggelen.’ Aanvankelijk ontkende ze dat er iets mis was, maar uiteindelijk kwam ze er niet onderuit: ze moest op zoek naar de oorzaak. ‘De zoektocht die ik toen ondernam leidde tot meer openheid en ontmoetingen met anderen. Ik pelde mijzelf laagje voor laagje in af tot ik op het bot kwam. De afgelopen jaren heb ik geleerd om niet alleen te geven maar ook te ontvangen. Geleidelijk nam de drang om mezelf te bewijzen af en ging ik op zoek naar wie ik werkelijk ben en hoe ik van betekenis wil zijn voor de mensen om me heen en voor de samenleving.’

Nieuwe inzichten en ontmoetingen

Onderdeel van deze zoektocht was een opleiding om nieuwe inzichten op te doen en te leren van ontmoetingen met mensen met verschillende achtergronden en levenservaringen. ‘Ik zocht geen nieuwe versie van mezelf, maar wilde verkennen wat ik nodig had om verder te groeien.’ Ze schreef zich in voor de Nationale leiderschapsleergang van Comenius met hoge verwachtingen op het vlak van verdieping, verbreding en inspiratie. ‘Die verwachtingen zijn zeker uitgekomen. Het was heerlijk om steeds een paar dagen in een totaal andere omgeving te zijn, zonder afleiding van je dagelijkse beslommeringen.’ Wat ze ook waardeert is het evenwicht tussen wetenschap en het filosofische tijdens de leergang. ‘Er was ruimte voor intuïtie. Voor het belang om te allen tijde open te staan voor dat wat we niet kunnen zien of meten. Daarover hebben we veel gesproken met elkaar. Wat zie je als je echt kijkt? Wat gebeurt er als je kijkt zonder meteen te oordelen over wat je ziet? Wat wil die ander jou vertellen?’

Het kwetsbare gesprek in een veilige omgeving

Wat haar vooral heeft geraakt was de manier waarop de groep in een veilige omgeving met elkaar het gesprek kon aangaan. ‘Tijdens die ontmoetingen stel je je kwetsbaar op en leg je je ziel bloot. Die ruimte voel je niet op kantoor als je met je collega’s de agenda’s aan het afvinken bent. Toen we elkaar persoonlijke feedback gaven, las ik woorden terug als verbinding, rust, vertrouwen, wijsheid, moed en liefdevolle kracht. Meerdere mensen schreven dat ze zich door mij gezien voelden, dat ik hen had geholpen uit hun comfortzone te stappen of dat mijn aanwezigheid hen rust gaf. Eigenschappen die voor mij vanzelfsprekend voelen, bleken voor anderen van betekenis te zijn. Dat heeft me echt geraakt.’

Oprechte aandacht, aanwezigheid en verbinding

Een andere eyeopener tijdens de leergang was wat haar betreft het Socratische denken. ‘Toen ik begon met de leergang dacht ik vaak: dit weet ik allemaal al. Die neiging verhinderde dat ik me echt openstelde voor wat er gebeurde. Toen ik me dat realiseerde, kon ik die valkuil vermijden. Door te oefenen in het niet weten, door vragen te blijven stellen, door te luisteren en mijn oordeel uit te stellen sta ik nu veel meer open dan vroeger. Ik merk dat ook in mijn werk. Echt open staan betekent dat je mensen niet op een paternalistische manier vertelt hoe je ze gaat helpen. Wat jij zelf belangrijk vindt, hoeft helemaal niet voor een ander te gelden. Ieder heeft zijn eigen proces en zijn eigen inbreng. Juist in deze tijd van grote maatschappelijke uitdagingen hebben we behoefte aan leiders die bruggen bouwen. De vraag is niet alleen hoe we systemen veranderen, maar ook hoe we mensen helpen stevig in zichzelf te staan en zich weer met elkaar te verbinden. De leergang heeft me hier echt bij geholpen.’

Sabbatical voor reflectie

Door haar drukke baan is Nabila nauwelijks toegekomen aan het verwerken van alles wat ze tijdens de leergang heeft ervaren, maar daar gaat ze verandering in brengen. ‘Ik wil echt goed reflecteren op wat ik heb meegekregen, wil de boeken weer induiken en uitzoeken wat dit allemaal voor me betekent. Als ik vooruitkijk naar de komende tien jaar, gaat het voor mij niet meer over presteren of mezelf bewijzen. Het gaat over vervulling. Over werk dat niet alleen resultaat oplevert, maar ook mensen raakt. Om te doorleven wat ik heb geleerd en dit proces verder te brengen ga ik vier maanden op sabbatical. Ik ga dan op reis, alleen en met mijn partner. Ik wil de stilte opzoeken en doorleven wat ik heb ervaren en geleerd.’

Authentieke leiderschapsstijl met impact

Het belangrijkste inzicht dat Nabila meeneemt na de leergang gaat over leiderschap en de manier waarop zij hier de komende jaren zelf invulling aan wil geven: ‘Door Comenius heb ik ontdekt dat leiderschap niet gaat over je functie of je titel. Het gaat ook niet over wat voor leider je moet zijn, maar over wat voor leider je al bent. Het gaat over de manier waarop je aanwezig bent, over luisteren voor je spreekt, over ruimte maken voor verschillende perspectieven en over mensen helpen om hun eigen kracht te ontdekken. Zo ontdek je je eigen, authentieke leiderschapsstijl. De grootste impact van jou als leider ontstaat niet door wat je doet, maar door wie je bent. Wanneer je stevig geworteld bent in jezelf, kun je ook anderen helpen groeien. Dat is de leider die ik wil zijn. Dat is het inzicht dat ik mij verder brengt in mijn eigen ontwikkeling.’